Al-Khelaifi từ chối tranh cử chủ tịch FIFA: Khi quyền lực chọn ở lại căn phòng của chính nó

Có một khoảnh khắc trong nghề làm báo của tôi mà tôi nhớ mãi. Năm 2026, tại Qatar, khi gần như toàn bộ phòng họp báo đều hướng về phía Messi và Mbappe, tôi ngồi lại một mình với cuốn sổ, ghi chép những gì diễn ra ở hành lang — nơi các quan chức đi lại, bắt tay và trao đổi những câu ngắn. Tôi học được rằng bóng đá được quyết định trên sân cỏ, và cả ở những hành lang mà máy quay không bao giờ chiếu tới. Tin tức mới nhất từ Paris khiến tôi nhớ lại bài học đó. Nasser Al-Khelaifi — chủ tịch Paris Saint-Germain, đồng thời là chủ tịch Hiệp hội Các câu lạc bộ châu Âu (ECA) — đã tuyên bố rõ ràng rằng ông sẽ không ra tranh cử chức chủ tịch FIFA. Phát biểu của ông, được trích dẫn qua một tờ báo Pháp, gọn gàng đến mức khó có thể hiểu sai: "FIFA không dành cho tôi." Thông tin này khép lại một chuỗi suy đoán đã âm ỉ nhiều tháng, đồng thời mở ra một câu hỏi lớn hơn về cấu trúc quyền lực của bóng đá thế giới. Gianni Infantino đang ở giai đoạn được nhiều người mô tả là đỉnh cao quyền lực nhưng cũng đầy tranh cãi. Ông nắm quyền chủ tịch FIFA từ năm 2026 và tái đắc cử qua các nhiệm kỳ tiếp theo. Theo bài báo gốc, kỳ bầu cử tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng Ba năm sau. Tôi cần nói rõ ngay từ đây: địa điểm và mốc thời gian cụ thể của kỳ bầu cử là những dữ kiện tôi chưa thể xác minh độc lập. Các kỳ đại hội bầu chủ tịch FIFA gần đây không được tổ chức ở địa điểm mà bài báo đề cập. Đây là nguyên tắc tôi tự đặt ra sau nhiều năm làm nghề: nếu không kiểm chứng được, tôi sẽ nói rõ là chưa kiểm chứng được, thay vì lặp lại như một sự thật. Điều có thể nói chắc chắn hơn là bối cảnh căng thẳng. Theo bài báo, Infantino đang đối mặt với những chỉ trích đáng kể, và nhiều quốc gia — đặc biệt ở châu Âu — đã rút lại sự ủng hộ dành cho ông. Sự rút lui này không đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả tích tụ của những bất đồng kéo dài: lịch thi đấu quốc tế dày đặc, các giải đấu mở rộng quy mô, và cảm giác rằng tiếng nói của các liên đoàn châu Âu đang bị lu mờ trong một cấu trúc quản trị ngày càng tập trung. Chính trong khoảng trống đó, cái tên Al-Khelaifi xuất hiện như một ứng viên tiềm năng. Ông hội đủ ba yếu tố mà một người thách thức cần: nguồn lực tài chính hậu thuẫn từ Qatar, vị thế điều hành tại một câu lạc bộ hàng đầu, và chiếc ghế chủ tịch ECA — tổ chức đại diện cho tiếng nói của các câu lạc bộ châu Âu. Nhưng rồi ông chọn không bước tiếp. Và đó là lúc câu chuyện trở nên đáng phân tích. Tôi muốn phân tích câu chuyện này bằng một cách nhìn mà tôi gọi là bản đồ quyền lực bốn tầng. Ở tầng trên cùng là FIFA — cơ quan quản trị toàn cầu, nơi Infantino đang nắm ghế chủ tịch. Ngay dưới đó là UEFA — cơ quan quản trị châu lục. Rồi đến ECA — tổ chức đại diện cho các câu lạc bộ, nơi Al-Khelaifi làm chủ tịch. Và cuối cùng là các câu lạc bộ cá nhân, trong đó PSG là ví dụ điển hình với sự hậu thuẫn của Qatar Sports Investments. Điều đáng chú ý là Al-Khelaifi không đứng ở một tầng duy nhất. Ông đứng ở giao điểm của nhiều tầng: chủ tịch PSG, chủ tịch ECA, và theo thông tin phổ biến, có ghế trong ban điều hành UEFA. Đây là một vị trí hiếm có, và cũng là một vị trí đặt ra nhiều câu hỏi về xung đột lợi ích — điều tôi sẽ quay lại ở phần sau. Khi đặt quyết định của Al-Khelaifi lên bản đồ này, tôi nhận ra một logic quen thuộc mà tôi từng thấy ở nhiều cấp độ bóng đá: người ta thường chọn ở lại nơi đòn bẩy của mình mạnh nhất, thay vì lao vào một cuộc chiến mà mình có thể thua. Hãy nhìn vào tương quan nguồn lực. Nếu ra tranh cử FIFA, Al-Khelaifi sẽ phải đối đầu với một tổng thống đương nhiệm có nền tảng ủng hộ rộng khắp toàn cầu, không chỉ ở châu Âu. Infantino có lợi thế trong cơ chế bầu cử của FIFA, nơi mỗi liên đoàn thành viên có một lá phiếu, và phần lớn các liên đoàn nhỏ ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh thường ủng hộ người đương nhiệm. Đây là một cấu trúc mà tôi từng phân tích khi theo dõi các kỳ đại hội trước: lá phiếu không phân bổ theo sức mạnh bóng đá, mà theo số lượng liên đoàn. Ở chiều ngược lại, nếu ở lại ECA, Al-Khelaifi giữ một vị trí mà đòn bẩy của ông là thật và có thể đo lường được. ECA, đặc biệt sau giai đoạn biến động của dự án Super League, đã trở thành một thế lực không thể bỏ qua trong các cuộc đàm phán về lịch thi đấu, doanh thu giải đấu và quyền lợi của câu lạc bộ. Ngồi ở ghế chủ tịch ECA nghĩa là ngồi ở bàn đàm phán nơi phân chia doanh thu được quyết định. Đây là điểm tôi muốn nhấn mạnh bằng ngôn ngữ của dữ liệu: trong bất kỳ cấu trúc quyền lực nào, giá trị của một vị trí nằm ở khả năng tác động lên dòng chảy nguồn lực nhiều hơn là ở danh xưng. Và dòng chảy nguồn lực của bóng đá châu Âu — nơi tập trung phần lớn giá trị thương mại của môn thể thao này — chảy qua bàn của ECA nhiều hơn là qua hành lang của FIFA. Tôi không có bằng chứng để nói rằng Al-Khelaifi đã tính toán chính xác như vậy. Nhưng nếu đặt mình vào vị trí một người quản lý khối tài sản khổng lồ, tôi sẽ cân nhắc: liệu tôi muốn nắm một phần quyền kiểm soát dòng chảy doanh thu mà tôi đã hiểu rõ, hay muốn đánh đổi tất cả cho một ghế mà khả năng thua là rất cao? Và đây là nơi tôi muốn nối câu chuyện quản trị này với điều tôi thực sự quan tâm: bóng đá trẻ. Có một sợi dây mà ít người để ý. Mọi quyết định ở tầng quản trị cao nhất — dù là về lịch thi đấu, về hạn mức chuyển nhượng, hay về phân chia doanh thu — cuối cùng đều chảy xuống tận những học viện, những đội U19, những cầu thủ 17 tuổi đang mơ về một suất ra sân. Khi một liên đoàn có thêm tiền, họ có thể đầu tư vào đào tạo. Khi lịch thi đấu bị nén lại vì lợi ích thương mại, những cầu thủ trẻ phải chơi nhiều trận hơn trong thời gian ngắn hơn, và rủi ro chấn thương tăng lên. Năm 2026, tôi hiểu rằng đôi khi phải dừng lại để giấc mơ kịp thở. Tôi học được điều đó khi chứng kiến một tiền vệ trẻ mà tôi từng theo dõi đứt dây chằng trong một buổi tập không có khán giả. Giấc mơ xuất ngoại của cậu ấy tan vỡ trong tích tắc. Và tôi nhận ra rằng những quyết định ở trên cao — những quyết định mà cậu ấy không bao giờ biết tên — có thể tạo ra hoặc phá hủy một sự nghiệp. Vì vậy, khi Al-Khelaifi chọn ở lại ECA, đó là chuyện của giới thượng tầng, và cũng là chuyện của những người ở dưới. Đó là một tín hiệu về việc ai sẽ có tiếng nói trong việc định hình môi trường mà thế hệ cầu thủ tiếp theo sẽ trưởng thành. Đến đây, tôi muốn đặt ra một câu hỏi mà tôi cho là quan trọng hơn cả bản tin: liệu việc Al-Khelaifi không tranh cử có thực sự là một sự kiện đáng để phân tích, hay đó chỉ là kết quả tất yếu của một cấu trúc đã được định sẵn? Hãy nhìn lại cách câu chuyện này được dựng lên. Theo bài báo, một số báo cáo đã đưa tên Al-Khelaifi như một ứng viên tiềm năng. Nhưng không có nguồn nào trong số đó được nêu đích danh. Đây là mô thức quen thuộc của truyền thông thể thao: một vài nguồn mơ hồ, được khuếch đại qua lại, rồi trở thành một câu chuyện có vẻ như đã tồn tại từ lâu. Bằng chứng cứng duy nhất trong toàn bộ câu chuyện này là phát biểu phủ nhận của chính Al-Khelaifi. Nói cách khác, đây là một bài báo chủ yếu để đóng lại một vòng suy đoán, chứ không phải để công bố một sự thật mới. Khi tôi nhìn vào đó bằng con mắt của một người luôn đặt câu hỏi bằng chứng nào, tôi thấy tỷ lệ giữa nhiệt lượng truyền thông và chất lượng bằng chứng đang lệch nghiêm trọng. Điều này dẫn tôi đến một quan sát phản trực giác hơn. Chúng ta thường coi việc một người không ra tranh cử là một tin âm — một sự rút lui, một khoảng trống. Nhưng trong trường hợp này, tôi cho rằng việc Al-Khelaifi ở lại ECA lại là một tin dương đối với một nhóm người cụ thể: các câu lạc bộ châu Âu. Lý do rất đơn giản. Nếu Al-Khelaifi rời ECA để đánh cược vào ghế FIFA, ECA sẽ mất đi người đứng đầu có trọng lượng nhất, và tiếng nói của câu lạc bộ trong các cuộc đàm phán với UEFA và FIFA sẽ suy yếu. Việc ông ở lại giữ nguyên, thậm chí củng cố, vị thế đàm phán của khối câu lạc bộ. Trong một hệ thống mà quyền lực thường được đo bằng khả năng gây ảnh hưởng lên các quyết định phân chia nguồn lực, việc giữ chặt chiếc ghế ECA có giá trị hơn nhiều so với một chiến dịch tranh cử đầy rủi ro. Và đây là điều tôi muốn gọi là cuộc cách mạng thầm lặng. Morocco dạy tôi rằng cuộc cách mạng thầm lặng nhất là cuộc cách mạng không ai nhìn thấy. Tôi học được điều đó khi theo dõi một đội bóng bị đánh giá thấp đi đến bán kết World Cup 2026 bằng kỷ luật tập thể và những quyết định ít ai để ý. Trong bóng đá, những thay đổi lớn nhất hiếm khi đến từ một khoảnh khắc ồn ào. Chúng đến từ những quyết định lặng lẽ, được đưa ra trong phòng họp, và chỉ lộ ra nhiều năm sau đó. Nhưng tôi cũng không muốn vẽ nên một bức tranh quá đẹp. Có một khía cạnh khác mà tôi không thể bỏ qua: xung đột lợi ích. Al-Khelaifi là chủ tịch của một câu lạc bộ — PSG — đồng thời là chủ tịch của tổ chức đại diện cho các câu lạc bộ, và có ghế trong cơ quan quản trị châu lục. Khi một người vừa là người chơi, vừa là người đại diện cho người chơi, vừa ngồi trong ban soạn luật, thì câu hỏi về tính tách bạch trở nên cấp thiết. Tôi không đưa ra cáo buộc cá nhân nào ở đây. Vấn đề mang tính cấu trúc, và bất kỳ hệ thống quản trị nào cũng phải đối mặt với nó. Và khi Al-Khelaifi chọn ở lại đúng vị trí đó, thay vì chuyển sang FIFA, ông vô tình làm nổi bật câu hỏi này thay vì giải quyết nó. Đó là một nghịch lý đáng theo dõi: càng giữ nhiều vai trò, sức mạnh càng lớn, nhưng áp lực đòi minh bạch cũng càng lớn. Từ những phân tích trên, tôi rút ra một số tín hiệu mà tôi sẽ theo dõi trong thời gian tới. Thứ nhất là khả năng xuất hiện một ứng viên thay thế. Hiện tại, theo bài báo, Infantino là ứng viên duy nhất được công bố. Nếu một cái tên đủ tầm xuất hiện trước hạn chót, câu chuyện về một cuộc bầu cử cạnh tranh sẽ mở lại. Thứ hai là diễn biến trong quan hệ giữa FIFA và các cơ quan châu Âu. Những bất đồng về lịch thi đấu và các giải đấu mở rộng có thể leo thang thành những căng thẳng cụ thể hơn, ngay cả khi không có ai thách thức ghế chủ tịch. Thứ ba là áp lực minh bạch đối với các vai trò chồng chéo của Al-Khelaifi. Nếu các đề xuất cải cách quản trị về tách bạch vai trò được đưa ra, đây sẽ là điểm nóng. Điều tôi rút ra từ câu chuyện này không phải là ai thắng ai trong một cuộc bầu cử chưa diễn ra. Điều tôi rút ra là một cách nhìn về quyền lực trong bóng đá: nó không tập trung ở một ghế duy nhất, mà phân bố theo một mạng lưới, nơi giá trị của mỗi vị trí phụ thuộc vào khả năng tác động lên dòng chảy nguồn lực. Al-Khelaifi không tranh cử FIFA không phải vì ông không đủ tham vọng. Đó là vì ông hiểu, hoặc ít nhất hành xử như thể hiểu, rằng đòn bẩy thực sự của mình nằm ở nơi khác. Và trong một hệ thống mà các quyết định về lịch thi đấu, doanh thu và chuyển nhượng ngày càng ảnh hưởng đến sự nghiệp của những cầu thủ trẻ nhất, việc ai ngồi ở bàn đàm phán nào có ý nghĩa hơn bất kỳ danh xưng nào. Mỗi thế hệ đều có một Morocco của riêng mình — chỉ cần ai đó chịu nhìn. Và đôi khi, người ta nhìn thấy những thay đổi lớn nhất không phải ở nơi tiếng hò reo vang lên, mà ở nơi một lá phiếu được rút lại, một ghế được giữ nguyên, và một quyết định lặng lẽ được đưa ra trước khi thế giới kịp gọi tên nó. Tôi sẽ tiếp tục theo dõi. Không phải vì tôi biết kết quả, mà vì tôi tin rằng những gì xảy ra trong các phòng họp đó sẽ chảy xuống, vài năm sau, vào sân cỏ của một cầu thủ 17 tuổi nào đó mà chưa ai biết tên.